THOMAS PARRY A’R ELI GWYRDD
‘Dach chi wedi clywed hanesion am y Teulu Parry, meddygon llysieuol o ardal Tregarth neu Coetmor?
‘Does fawr neb yn gwybod am “Llysieuaeth Feddygol”, llysieulyfr wedi’i sgwennu yn y Gymraeg yng nghanol y 19eg Ganrif gan Thomas Parry (1801-1858), llysieuwr a chwarelwr a weithiai fel fframiwr llechi.
Mae’r gyfrol denau â 112 tudalen yn cynnwys tri chant o blanhigion, gyda llawer ohonyn nhw’n dal i dyfu yn yr ardal lle’r oedd o’n byw, wrth ymyl y Gors yn Nhregarth.
Sut allwn ni ddysgu mwy am y dyn, ei fywyd, ei gymuned a’i feddygaeth?
Mae prosiect ‘THOMAS PARRY A’R ELI GWYRDD’ yn brosiect sy’n ymchwilio straeon pobl, planhigion a chymunedau’r llyfr, drwy ymchwil archifdy a gweithdai cymunedol, er mwyn dysgu mwy am greu meddyginiaeth o blanhigion, adnabod planhigion, ymchwilio hanes, a sgwennu straeon a cherddi wedi’u hysbrydoli gan y llyfr.
Bydd ‘na weithdai cymunedol yn Nhregarth a Bethesda ym mis Gorffenaf, Awst a Medi. Mae’r digwyddiadau yn rhad ac am ddim ond rhaid archebu lle o flaen llaw.
YMCHWIL – Darganfod yr Archif – Staff yr archifdy & Claire – Archifdy & Llyfrgell Prifygsol Bangor
Ymunwch i gael golwg ar hen bapurau a llysieulyfrau yn archif Prifysgol Bangor.
Bore Mercher 29/7 10:00-13:00 Tocynnau
DWEUD STRAEON – Steve Niner, Angharad Owen & Claire – Cae Mariad, Moelyci, Tregarth
Dysgwch sut i adrodd straeon am blanhigion, pobl a thir.
Dydd Mercher 19/8 10:00-17:00 Tocynnau ar gael yn fuan
ADNABOD – Catrin Roberts & Claire – Fferm Pandy & Y Gors, Tregarth
Ymunwch ar daith gerdded i adnabod planhigion meddyginiaethol lleol.
Dydd Llun 24/8 10:00-13:00 Tocynnau ar gael yn fuan
CREU MEDDYGINIAETH – Dafydd Monks & Claire – Sgubor Moelyci, Tregarth
Dysgwch sut i greu eli a balm syml ei hyn o blanhigion lleol.
Dydd Mercher 26/8 10:00-13:00 Tocynnau ar gael yn fuan
HANES – Elin Tomos, Twm Elias & Claire – Canolfan Cefnfaes
Ymunwch am drafodaeth am hanes feddygaeth a meddygaeth lysieuol yng Ngogledd Cymru.
Nos Fercher 2/9 18:30-20:30 Tocynnau ar gael yn fuan
CERDD – Grwp Diosg, Meleri Davies & Claire – Gardd Ffrancon, Bethesda
Ymunwch am sesiwn ysgrifennu barddoniaeth wedi ei ysbrydoli gan blanhigion yn y Gerddi Cymunedol.
Dydd Mercher 9/9 10:00-12:00 Tocynnau ar gael yn fuan
THOMAS PARRY A’R ELI GWYRDD – gwaith ar y gweill – Meleri Davies, Angharad Owen, Claire & Gwesteion Arbennig – Neuadd Ogwen
Noson o straeon, cerddi, cerddoriaeth a lluniau ysbrydoli gan y daith ymchwil efo llyfr Thomas Parry.
Nos Sul 22/11 18:30-20:00 Mynediad am ddim
Os ‘dach chi’n gwybod neu’n cofio unrhyw hanesyn neu stori am deulu Thomas Parry – neu am ymarferwyr meddygaeth lysieuol eraill yn yr ardal, hoffwn siarad efo chi a dysgu mwy. Tybed ydi disgynyddion Thomas Parry yn dal i fyw yn yr ardal?
Cysylltwch â fi drwy neges neu ar claire@anadlu.com os ‘dach chi’n medru helpu neu os dach chi isio gwybod mwy am y gweithdai.
Gyda diolch i gyllidwyr a phartneriaid y prosiect hwn: Cyngor Celfyddydau Cymru, LleCHI LleNI, Partneriaeth Ogwen, Ysgubor Moelci CIC, a Neuadd Ogwen.
SIOEAU STRAEON a DIGWYDDIADAU ERAILL gyda Claire Mace
- Te yn y Gwrych: Taith Natur – o Gaffi Caban, Brynrefail – Bore Gwener 2ail Ebrill 11 yb archebwch yma
- Llên Gwerin a Straeon yng Nghoed Maes Mynan – Nos Sadwrn 11eg Gorffennaf archebwch yma
- Straeon Sbwci ar gyfer Calon y Coed, Coed Llwynon, Llanfairpwllgwyngyll – Nos Sadwrn 14eg Tachwedd – straeon wrth y tân ar noson dywyll… mwy yma
- Clwb Stori Cymraeg – ar-lein – Nos Sul 20ain Rhagfyr 7.30yh e-bostiwch am fanylion
- Sawna Perlysiol – Fferm Henbant, Clynnog Fawr, rhai dyddiadau archebwch yma
- Hefyd sesiynau stori misol yn Fairways Newydd, Llanfairpwllgwyngyll (ar agor i drigolion a’u teuluoedd yn unig)
PROSIECT LLYNEDD – Perlysiau Sanctaidd Prydein – fersion o stori Culhwch ac Olwen. Hi oedd merch y cawr. Roedd ei gwallt yn felynach na’r banadl a’i bochau’n gochach na blodau bysedd y cŵn. Plethir mytholeg, hud a lledrith, llên lysieuol, chwedlau gwerin, storïau’r coed a phlanhigion ynghyd i ddarlunio tirwedd Olwen…
Perfformiadau ychwanegol
- Nos Wener 15fed Ionawr 2027 – BLAST, Bishops Castle, Sir Amwythig mwy yma